Dedikodu Ve Gıybet Arasındaki Fark
Dedikodu Ve Gıybet Arasındaki Fark
GIYBET (DEDİKODU) NEDİR? Arapça, dedidoku demektir. Birinin ardından, olumsuz yanlarını başkalarına söylemeye gıybet denir ki, gıybet haramdır. Allah'ın Settâr isminin, kulların ayıplarını örtmekte ilgili oluşu, bu konuda İlâhî bir örnektir.
Dedikodu ve gıybet aynı şey mi?
GIYBET (DEDİKODU) NEDİR? Arapça, dedidoku demektir. Birinin ardından, olumsuz yanlarını başkalarına söylemeye gıybet denir ki, gıybet haramdır. Allah'ın Settâr isminin, kulların ayıplarını örtmekte ilgili oluşu, bu konuda İlâhî bir örnektir. Dedikodu ve gıybet ne demek?
Gıybet, bir kimsenin arkasından hoşuna gitmeyecek şeyleri söylemek, başka bir deyimle, kendimize söylendiği zaman hoşlanmayacağımız bir şeyi, din kardeşimiz hakkında arkasından konuşmamız anlamına gelir. Halk arasında dedikodu, gıybet ile aynı anlamda kullanılır. Hangi konuşmalar gıybet olmaz?
Gıybet etmek veya dedikodu yapmak, bir kimseye iftira etmek, onun arkasından konuşmaktır. Olan bir olayı anlatmak gıybet mi?
Dinleyen, o kimseyi tanımıyorsa, gıybet olmaz. Gıybet olunan kimse, bedeninde, nesebinde, ahlakında, işinde, sözünde, dininde, dünyasında, hatta elbisesinde, evinde, hayvanında bulunan bir kusur, arkasından söylendiği zaman, bunu işitince üzülürse, gıybet olur. Gıybet ve koğuculuk ne demek?
Kişinin yüzüne söylediğimiz sözleri arkasından söylememiz gıybet sayılır mı? Değerli kardeşimiz, Başımızdan geçen olayları anlatmak gıybete girmez. Ancak olayla ilgili şahısların hoşlanmayacağı durumlar varsa ve dinleyenler de o kişiyi tanıyorlarsa, isim vererek anlatmak gıybet olacağından caiz olmaz. Tanımadığın birinin arkasından konuşmak gıybet mi?
İnsanlar arasında bozgunculuk çıkarmak maksadıyla söz taşıma, gıybet etme, dedikodu yapma anlamına gelen koğuculuk, birey ve toplum ahlâkı açısından çok tehlikeli bir davranıştır. Gıybet neleri kapsar?
İsim vermeden, isim vermeye gerek bırakmayacak bir işaret de belirtmeden yapılan konuşma gıybet sayılmaz. Dinleyenlerin de o kimseyi tanımaması gerekir. Birinin arkasından konuşmak kul hakkı mı?
dinimiz islam' a göre bir kişi bir kardeşinin bir takım söylentiler duymuşsa, duyan kişinin fıkhen ne yapması gerekir? Cevap: Gıybet; kişiyi gıyabında kötü bir hal ile zikretmektir. Eğer bu hal o adamda yoksa bu, iftira olur ki; gıybetten daha da ağırdır. Dedikodu tam olarak nedir?
1. Gıybet, bir kişinin diğer bir kişinin arkasından konuşarak, duyduğunda üzüleceği veya utanacağı bir kusurundan bahsetmesidir. Gıybet, dinen haramdır; ahlaki bir kusurdur, çok ayıptır. Gıybet günahı nasıl affedilir?
Dedikodu başkalarının kişisel ve özel konuları hakkında yapılan konuşmalardır. Dedikodu bazen gerçek olaylar ve konular hakkında olsa da, genellikle kişiler arasında konuşulduğundan, kişilerin birbirlerine olayı veya haberi iletimi sırasında yanlışlıklar ve çarpıklıklar içermektedir. Gıybet nedir örnekleri?
- Gıybet olunanın bundan haberi yoksa, tevbe ve istigfar etmekle ve ona hayır dua etmekle affolur. Hadislerde: “Gıybetin kefareti, gıybet edilenin mağfireti için dua etmektir” ve “Gıybet eden, gıybet edilen için mağfiret dilerse gıybet günahına kefaret olur” buyurulmuştur. Dedikodu yapmak kul hakkına girer mi?
Bir kimsenin aleyhindeki incitici, küçültücü söz ve davranışları ifade eden ahlâk terimi. Bozgunculuk amacıyla insanlar arasında söz taşıma, dedikodu yapma ve ikiyüzlülük anlamında ahlâk terimi. Bir kimsenin öğrenilmesini istemediği özel durumunu merak etme, araştırıp soruşturma anlamında ahlâk terimi. Gıybetin ne olduğunu biliyor musunuz?
Gıybeti yapılan kimse hakkını helal etmedikçe kişi gıybetin günahından kurtulamaz. Çünkü gıybet etmek kul hakkı yüklenmektir. Kul hakkını ise Allah bağışlamaz. Gıybet Allah affeder mi?
Gıybet, bir müslümanın diğer bir müslüman kardeşinin arkasından konuşarak, duyduğunda üzüleceği veya utanacağı bir kusurundan bahsetmesidir. Allah Teâlâ, insanoğluna öyle büyük bir şeref atfetmektedir ki, onun kusurlarının gıyâbında söylenmesini dahî dînen ağır bir suç olarak îlân etmiştir. Birinin arkasından iyi konuşmak gıybet olur mu?
Gıybetin tövbesi, gıybet edilen kimseden helallik almayı gerektirir, çünkü burada bir kul hakkı söz konusudur. İslam'da herhangi bir gıybetten veya isteyerek gıybeti dinledikten sonra, “Ya Rabbi! Bizi ve gıybet ettiklerimizi bağışla.” duasını okumak bir düstur olarak kabul görmüştür. Gıybet edenin namazı kabul olur mu?
Değerli kardeşimiz, Bir kimsenin arkasından güzel şeyler söylemek gıybet olmaz. Bir kimsenin arkasından konuştuğunuz zaman, bu kişi bu sözleri duysa rahatsız olacaksa, o vakit gıybet olur. Gıybet çeşitleri nelerdir?
Değerli kardeşimiz, Öncelikle ifade edelim ki, gıybet eden veya yalan söyleyen kişinin kıldığı namaz geçerlidir, bir günah bir ibadeti yok etmez. Kişinin ibadetleri ayrı yazılır, günahları ayrı yazılır; ancak günahlar ibadetlerin sevaplarını azaltabilir. Bir insan neden gıybet yapar?
Gösteriş ve övünme isteği; Başkalarına kusur bularak kendisini büyük gösterme arzusundan dolayı, başka insanların gıybetini yapar. Isim vermeden konuşmak gıybet olur mu?
İsim vermeden ama isim vermeye gerek bırakmayacak bir işaret de vermeden yapılan konuşma gıybet sayılmaz. Zira önemli olan gıybeti yapılanın incinip incinmediğidir. Birini sevmediğini söylemek gıybet mi?
Hakkını müdafaa etmek için sevmediğini beyan etmek suç değildir ama insanı rencide edecek şekilde konuşmak elbette gıybettir. Gıybet edene nasıl davranmalı?
Gıybeti yapılan kişi dostumuz ise, müdahale edip onun hakkında konuşmasına mâni olmalıyız. O kişiyi susturmanın bize zararı olacaksa, 'rahatsızlığımızı hissettirmek şartıyla' oradan hemen uzaklaşmalıyız. Radyo veya televizyonda yapılıyorsa, hemen kapatmalıyız. Bunları yapamıyorsak, dinlememeye çalışmalıyız. Gıybet ve iftira nedir?
Peygamber (sav) bunu kabul etmez ve şöyle açıklar: "Onun yüzüne karşı söylediğinde onu rahatsız edecek olan şeyi onun arkasından söylersen, buna gıybet denir. Sen onda olmayan bir şeyi söyleseydin bunun adı iftira olurdu." Hz. Gıybet nedir hadis?
Gıybet, bir müslümanın diğer bir müslüman kardeşinin arkasından konuşarak, duyduğunda üzüleceği veya utanacağı bir kusurundan bahsetmesidir. Allah Teâlâ, insanoğluna öyle büyük bir şeref atfetmektedir ki, onun kusurlarının gıyâbında söylenmesini dahî dînen ağır bir suç olarak îlân etmiştir. Dedikodusu yapılan kişi ne yapmalı?
Dedikodu Yapan İnsanlara Nasıl Davranmalı
Kötü niyetlerle dedikodu yapan, aleni bir şekilde size zarar vermek isteyen insanlara karşı izlemeniz gereken tavır onlardan uzak durmak ve dostlarınızdan o insanları dinlememelerini rica etmenizdir. Neden dedikodu yapmamalıyız?
Gıybet, sosyal bağları zayıflatıyor
“Söylenen söz doğruysa gıybet oluyor, değilse iftira oluyor” diyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bunu bilmek gerekir. Bir kimse hakkında hoşlanmayacağı bir şey konuşmak insan psikolojisini olumsuz etkiler, sosyal bağları zayıflatır, iletişim kazalarına sebep olur” dedi. Dedikodu yapanlara ne denir?
Dırdırcı, dedikoducu kişiler için de laf ebesi tabiri kullanılmaktadır. Kul hakkı yiyen bir kişi cennete gider mi?
Ahiretteki durumu şudur: Bu kimse hakkını yediği kimse ile hesaplaşmadan cennete giremez, mutlaka helalleşmek zorundadır… Allah dilerse kendi hakkına taalluk eden günahları affedebilir ama kul hakkını kulların helalleşmesine bırakır. Adaletinin gereği böyledir. Dedikodu yapmanın cezası nedir?
Türk Ceza Kanunu'nun 267. Maddesinde düzenlenmiş olan iftira suçunun basit halinin işlenmesi halinde iftira suçunu işleyen fail bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. “Fiilin maddî eser ve delillerini uydurarak iftirada bulunulması halinde, ceza yarı oranında artırılır. Psikolojide dedikodu nedir?
Psikolojide dedikodu, bireylerin üçüncü kişinin olmadığı durumlarda üçüncü kişi hakkında konuşmaları olarak değerlendirilmektedir. Eğer bir başkası hakkında yaptığımız konuşmalar olumlu özellikler içeriyorsa bu durumda ya kıskançlık ya da övgü ortaya çıkmaktadır. Gıybet nedir zararları nelerdir?
Gıybetin zarar potansiyeli korkunçtur
Gıybetin en korkutucu taraflarından birisi, yol açabileceği felaketlerin potansiyel büyüklüğüdür. Gıybet fani bedene değil, Yaratıcının bakileştirdiği kalbe ve ruha saldırır. Cinayeti işlemek nispeten zordur, failini bulmak ve cezalandırmak ise mümkün ve nispeten kolaydır.
SON YAZILAR
