Fıstıkçı Şahap kurali nedir?
Fıstıkçı Şahap kurali nedir?
Bu yaklaşıma göre; Türkçede “ç, f, h, k, p, s, ş, t (Fıstıkçı Şahap)” ünsüzlerinden biri ile biten bir sözcükten sonra “b, c, d, g” ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde bu ünsüzler sert karşılıkları olan “p, ç, t, k” ünsüzlerine dönüşür. Bu olaya ünsüz benzeşmesi denir.
Fıstıkçı Şahap nedir örnek?
Bu yaklaşıma göre; Türkçede “ç, f, h, k, p, s, ş, t (Fıstıkçı Şahap)” ünsüzlerinden biri ile biten bir sözcükten sonra “b, c, d, g” ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde bu ünsüzler sert karşılıkları olan “p, ç, t, k” ünsüzlerine dönüşür. Bu olaya ünsüz benzeşmesi denir. Fıstıkçı Şahap sert mi yumuşak mı?
Fıstıkçı şahap, Türkçedeki sert sessizleri hatırlamak için kullanılan bir söz öbeğidir. Türkçe'de bir sözcük “f, s, t, k, ç, ş, h, p” ünsüz harflerinden (sert ünsüz) biriyle bitiyorsa bu sözcüklere “d” ve “c” ünsüz harfi ile başlayan bir ek getirildiğinde d, t'ye; c, ç ünsüz harfine ye dönüşür. Benzeşme kuralı nedir?
Ünsüz benzeşmesi diğer bir ismi ile ünsüz sertleşmesi olarak bilinmektedir. Genel tabiriyle 'fıstıkçı şahap' kelimeleri içerisindeki sert ünsüzler ile ele alınan ve bu kelimeler üzerinden değerlendirilen bir dil bilgisi kuralıdır. Bu şekilde ele alınmakta ve sondaki yumuşak ünsüz sert ünsüz hale gelmektedir. FSTK Ç Ş hp ne demek?
Ünsüz benzeşmesi ya da ünsüz uyumu, Türkçe dilbilgisindeki ses olaylarından biridir. Bu kurala göre herhangi bir kelimeye eklenen ve ünsüz harfle başlayan yapım ve çekim ekleri kendisinden önceki son harf sert ünsüz ise sert, yumuşak ünsüz ise yumuşak ünsüz harfle başlamak zorundadır: dolapta, aşçı, kitapçı vb. Pçtk kuralı nedir?
Sert ünsüzler ç, f, h, k, p, s, ş ve t'dir. Bu harf grubunu öğrencilerin ezberlemesini kolaylaştırmak için "f ı s t ı k ç ı ş a h a p" ifadesi üretilmiştir. Bu kelime grubundaki ünsüz harflerin tamamı serttir. Bunun dışında kalanlar ise yumuşak ünsüzlerdir. P ç tk ne demek?
Çok heceli kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında sonlarında bulunan p, ç, t, k ünsüzleri yumuşayarak b, c, d, ğ'ye dönüşür: kelep / kelebi; ağaç / ağacı, kazanç / kazancı; geçit / geçidi, kanat / kanadı; başak / başağı, bıçak / bıçağı vb. P harfi yumuşar mı?
P, ç, t, k seslerinden biri ile biten Türkçe ya da yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler; yapım veya çekim ekleri getirildiğinde kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar. Bu yumuşama ile b, c, d, g, ğ' ye dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması denir. Benzeşme nedir örnekler?
Ünsüz yumuşaması veya ünsüz değişimi, Türkçedeki bir ses olayıdır. Süreksiz sert ünsüzlerle biten sözcüklerin, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki ç, k, p, t ünsüzlerinin yumuşayarak - sırasıyla- c, g/ğ, b ve d'ye dönüşmesidir. Sert ünsüz benzeşmesi kuralı nedir?
Bir sesin titreşim, boğumlanma noktası, temas derecesi, düzlük yuvarlaklık veya nazallık bakımından bir başka sese benzer veya eş duruma getirilmesi olayına benzeşme denir. Bir sesin her yönden bir başka sese benzemesine tam benzeşme denir. Örnek: şemsiye > şemşiye, soför > şöför / şofor, ecza > ezza, bunlar>bunnar vb. Sessiz yumuşaması nedir?
Dilimizde sert ünsüzle biten kelimeler sert ünsüzle başlayan ekler alır: aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü vb. Yumuşak ünsüzle biten kelimeler ise yumuşak ünsüzle başlayan ekler alır: al-dı, an-dı, bil-gi, del-gi, göz-cü, ver-di, yol-da vb. T mi sert D mi?
* “p,ç,t,k” harfleri ile biten bir kelimeden sonra ünlü ile başlayan bir ek getirilirse; “p,ç,t,k” harfleri “b,c,d,g,ğ” ye dönüşür. Not: Özel isimlerde, bu kural, yazı dilinde uygulanmaz. Ünsüz yumuşaması örnek ne demek?
Türkçe'de bir sözcük “f, s, t, k, ç, ş, h, p” ünsüz harflerinden (sert ünsüz) biriyle bitiyorsa bu sözcüklere “d” ve “c” ünsüz harfi ile başlayan bir ek getirildiğinde d, t'ye; c, ç ünsüz harfine ye dönüşür. Not: Ünsüz sertleşmesi kuralının içine “g” ünsüz harfi ile başlayan ekler de girmektedir.
SON YAZILAR
